
Câu chuyện trầm gió Ninh Hòa và hướng nghiên cứu khả năng kháng virus
Trong câu chuyện về trầm gió tự nhiên, Ninh Hòa, Khánh Hòa là một địa danh đặc biệt. Đây là vùng có lịch sử gắn bó lâu đời với cây dó và nguồn trầm gió tự nhiên. Người dân sống gần rừng, làm nghề rừng qua nhiều thế hệ có điều kiện tiếp xúc trực tiếp với cây dó, trầm gió và các sản phẩm từ trầm, từ đó hình thành những kinh nghiệm sử dụng nguyên liệu này được truyền lại trong cộng đồng.
Theo quan niệm dân gian của một bộ phận người dân địa phương, trầm gió không chỉ có giá trị về mùi hương mà còn được xem là một loại nguyên liệu có nhiều đặc tính tốt cho sức khỏe. Vì đã quen thuộc với trầm gió từ trước, người dân không bắt đầu sử dụng nguyên liệu này khi dịch COVID-19 xuất hiện. Việc sử dụng đã tồn tại trong đời sống của họ từ trước đó, trong đó có cách chẻ nhỏ trầm gió tự nhiên, nấu với nước và sử dụng nước sắc.
Chính nền tảng sử dụng lâu đời này khiến câu chuyện tại Ninh Hòa trở nên đáng chú ý khi đại dịch COVID-19 xảy ra.
Trong giai đoạn 2020–2021, khi virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19, tại một số khu vực ở Ninh Hòa, người dân vẫn tiếp tục duy trì cách sử dụng trầm gió theo kinh nghiệm trước đây.
Theo câu chuyện được truyền lại trong cộng đồng, một số người vốn có thói quen sử dụng trầm gió từ trước và trong thời gian dịch bệnh họ nhận thấy bản thân cũng như những người cùng sử dụng không xuất hiện tình trạng nhiễm bệnh như họ lo ngại.
Điều quan trọng ở đây là họ không sử dụng trầm gió với mục đích thử nghiệm phòng COVID-19 ngay từ đầu. Việc sử dụng đã có từ trước như một kinh nghiệm dân gian nhằm duy trì sức khỏe. Chỉ khi dịch bệnh xảy ra, sự khác biệt trong cộng đồng mới khiến người dân bắt đầu đặt câu hỏi liệu nguyên liệu mà họ sử dụng lâu nay có liên quan đến khả năng chống lại các tác nhân gây bệnh hay không.
Đây là điểm khiến câu chuyện Ninh Hòa có giá trị như một dữ liệu quan sát ban đầu, từ đó có thể đặt ra một vấn đề nghiên cứu thay vì chỉ dừng lại ở kinh nghiệm truyền miệng.
Cũng cần lưu ý rằng câu chuyện về việc một nhóm người không bị nhiễm COVID-19 không thể tự nó chứng minh trầm gió có khả năng phòng hoặc điều trị COVID-19. Để xác định điều đó cần có nghiên cứu dịch tễ học, hóa học và sinh học được kiểm soát.
Trầm gió từ lâu đã được quan tâm bởi thành phần hóa học đa dạng và nhiều hướng hoạt tính sinh học được nghiên cứu, trong đó có các hướng liên quan đến chống viêm, chống oxy hóa và kháng vi sinh vật.
Tuy nhiên, nếu chỉ tập trung vào những đặc tính như giảm viêm hay giảm đau thì chưa giải thích được điều khiến câu chuyện Ninh Hòa trở nên đặc biệt trong thời kỳ COVID-19.
Vấn đề cần đặt ra rộng hơn là:
Liệu trầm gió tự nhiên có chứa những hợp chất có khả năng tác động đến virus hoặc các quá trình sinh học liên quan đến sự nhân lên và đáp ứng của cơ thể đối với virus hay không?
Đây mới là câu hỏi có thể mở ra một hướng nghiên cứu mới.
Đặc biệt, trong câu chuyện Ninh Hòa, tác nhân được người dân quan tâm chính là virus corona gây ra COVID-19. Vì vậy, thay vì kết luận rằng trầm gió có khả năng chống COVID-19, hướng tiếp cận khoa học cần chuyển thành việc khảo sát hoạt tính kháng virus của các thành phần trong trầm gió tự nhiên, trong đó có thể xem xét các mô hình virus corona phù hợp trong nghiên cứu.
Những nghiên cứu như vậy có thể bắt đầu từ việc xác định thành phần hóa học, sau đó đánh giá hoạt tính trên mô hình tế bào hoặc các hệ thống thử nghiệm phù hợp. Nếu phát hiện được những hợp chất có hoạt tính đáng chú ý, nghiên cứu mới có thể tiếp tục đi sâu vào cơ chế tác động.
Từ đây xuất hiện một mối liên hệ quan trọng với Cao Kỳ Hắc và Cao Kỳ Bạch.
Cao Kỳ Hắc và Cao Kỳ Bạch được làm từ trầm gió đá, mà trầm gió đá có nguồn gốc từ trầm gió tự nhiên lâu năm. Đây chính là điểm kết nối giữa kinh nghiệm sử dụng trầm gió của người dân Ninh Hòa và nguồn nguyên liệu được phát triển thành Cao Kỳ Hắc, Cao Kỳ Bạch.

Trầm gió đá tự nhiên lâu năm – nguồn nguyên liệu hình thành nên Cao Kỳ Hắc và Cao Kỳ Bạch
Có thể hình dung quá trình nghiên cứu theo một chuỗi:
Trầm gió tự nhiên → Cao Kỳ Hắc/Cao Kỳ Bạch
Nếu trầm gió tự nhiên là điểm xuất phát của kinh nghiệm dân gian, thì Cao Kỳ Hắc và Cao Kỳ Bạch có thể trở thành những dạng nguyên liệu cô đặc để tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về thành phần và hoạt tính sinh học.
Tuy nhiên, không thể mặc nhiên cho rằng nước sắc trầm gió và Cao Kỳ Hắc, Cao Kỳ Bạch có tác dụng giống nhau. Điều cần nghiên cứu là những thành phần nào của trầm gió được duy trì, thay đổi hoặc tập trung trong quá trình hình thành trầm gió đá và quá trình tạo nguyên liệu cô đặc.
Từ câu chuyện Ninh Hòa, hướng nghiên cứu có thể được mở rộng theo ba bước.
Trước hết là nghiên cứu trầm gió tự nhiên để xác định thành phần hóa học và những nhóm hợp chất có khả năng liên quan đến hoạt tính sinh học.
Tiếp theo là nghiên cứu trầm gió đá, Kỳ Nam Hắc và Kỳ Nam Bạch, nhằm xác định những thay đổi về thành phần trong quá trình hình thành và tích lũy các hợp chất đặc trưng.
Cuối cùng là nghiên cứu Cao Kỳ Hắc và Cao Kỳ Bạch dưới góc độ nguyên liệu cô đặc, từ đó đánh giá xem những thành phần đặc trưng nào được tập trung và liệu chúng có biểu hiện hoạt tính sinh học đáng chú ý hay không.
Trong hướng nghiên cứu kháng virus, có thể khảo sát nhiều cơ chế khác nhau, chẳng hạn khả năng ảnh hưởng đến quá trình virus xâm nhập tế bào, sự nhân lên của virus hoặc các phản ứng sinh học của tế bào khi tiếp xúc với tác nhân virus.
Nếu các nghiên cứu ban đầu cho thấy tín hiệu tích cực, phạm vi khảo sát có thể mở rộng sang nhiều nhóm virus khác nhau. Khi đó, câu chuyện không còn chỉ xoay quanh COVID-19 hay một loại virus corona cụ thể mà trở thành câu hỏi rộng hơn về tiềm năng kháng virus của các hợp chất có nguồn gốc từ trầm gió.
Giá trị lớn nhất của câu chuyện Ninh Hòa không nằm ở việc dùng kinh nghiệm dân gian để đưa ra ngay một kết luận y học. Giá trị nằm ở chỗ một kinh nghiệm sử dụng nguyên liệu tự nhiên lâu đời đã tạo ra một câu hỏi khoa học mới.
Người dân địa phương đã sử dụng trầm gió trước khi COVID-19 xuất hiện. Khi đại dịch xảy ra, họ tiếp tục sử dụng theo thói quen vốn có và nhận thấy một hiện tượng mà chính họ cho là đáng chú ý. Từ quan sát đó, có thể đặt ra giả thuyết về những đặc tính sinh học chưa được nghiên cứu đầy đủ của trầm gió.

Xuân Cường Agarwood – tinh hoa từ thiên nhiên, nguyên liệu quý từ trầm gió đá
Từ đây, hướng nghiên cứu có thể phát triển theo một mạch liên tục:
Kinh nghiệm sử dụng trầm gió tại Ninh Hòa → phân tích thành phần trầm gió tự nhiên → nghiên cứu hoạt tính sinh học và khả năng kháng virus → nghiên cứu trầm gió đá → Cao Kỳ Hắc và Cao Kỳ Bạch → xác định các hợp chất tiềm năng → nghiên cứu cơ chế tác động trong khoa học hiện đại.
Đây là hướng tiếp cận giúp chuyển một kinh nghiệm dân gian thành một giả thuyết nghiên cứu có thể kiểm chứng.
Cao Kỳ Hắc và Cao Kỳ Bạch, với nguồn gốc từ trầm gió đá, vì vậy có thể được tiếp tục nghiên cứu không chỉ ở đặc tính hương thơm hay các hoạt tính sinh học đã được quan tâm trước đây, mà còn ở một câu hỏi rộng hơn: liệu những hợp chất đặc trưng của nguồn trầm gió tự nhiên có tiềm năng tạo ra hoạt tính kháng virus và đóng góp vào việc tìm kiếm các nguyên liệu tự nhiên cho nghiên cứu chống lại những tác nhân virus hiện hữu cũng như những loại virus mới phát sinh trong tương lai hay không?
Câu trả lời cho vấn đề này cần được xây dựng bằng phân tích hóa học, thử nghiệm sinh học, nghiên cứu tiền lâm sàng và các bằng chứng khoa học phù hợp, thay vì chỉ dựa trên kinh nghiệm truyền miệng. Nhưng chính từ câu chuyện của người dân Ninh Hòa, một hướng nghiên cứu như vậy có thể được đặt ra một cách rõ ràng.
Công ty TNHH MTV SX & TM Xuân Cường Agarwood
Địa chỉ: Số 195 Phan Văn Hân, phường Gia Định, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
Hotline: 0914 502 236
Email: vothanhxuan273@gmail.com
Website: tinhdautramgioda.com